Yêu cầu phi chức năng (NFR-01..NFR-16)
16 yêu cầu phi chức năng kèm cách nghiệm thu: dễ sử dụng, hiệu năng, chính xác tiền, bảo mật, phục hồi, truy vết…
Các con số dưới đây là mục tiêu khởi điểm đề xuất, chưa phải SLA với khách. Cần điều chỉnh theo quy mô đợt thử nghiệm, chi phí và năng lực vận hành tại D-14.
NFR-01 — Dễ sử dụng
Ít nhất 4/5 người thử thuộc nhóm mục tiêu hoàn tất đơn mẫu không cần người hướng dẫn thao tác; xác định đúng cọc, số dư và ngày giao dự kiến.
Gợi ý kiểm thử
- Cho 5 người thuộc nhóm mục tiêu tự hoàn tất đơn mẫu: ít nhất 4 người làm được không cần hướng dẫn.
- Hỏi lại người thử để xác nhận họ hiểu đúng cọc, số dư và ngày giao dự kiến.
NFR-02 — Khả năng tiếp cận
Luồng chính có nhãn rõ, báo lỗi bằng chữ, hỗ trợ bàn phím/trình đọc màn hình phù hợp kênh; không dùng màu làm tín hiệu duy nhất.
Gợi ý kiểm thử
- Rà soát luồng chính: nhãn rõ, lỗi hiển thị bằng chữ, thao tác được bằng bàn phím và trình đọc màn hình phù hợp kênh.
- Kiểm tra không có trạng thái/lỗi nào chỉ truyền tải bằng màu sắc.
NFR-03 — Hiệu năng
Tại tải thử 50 phiên đồng thời, 95% thao tác xem giá/xem đơn/tạo đơn phản hồi trong 3 giây, không tính thời gian người dùng hoặc dịch vụ ngoài; môi trường thử được ghi rõ.
Gợi ý kiểm thử
- Chạy thử tải 50 phiên đồng thời trong môi trường được ghi lại hồ sơ; đo p95 cho xem giá, xem đơn, tạo đơn (không tính thời gian người dùng và dịch vụ ngoài).
NFR-04 — Xác nhận tiền
Sau khi nhận sự kiện SePay hợp lệ, 95% giao dịch tự ghép được cập nhật trong 30 giây; thời gian ngân hàng/SePay gửi sự kiện đo riêng.
Gợi ý kiểm thử
- Gửi sự kiện SePay hợp lệ: đo thời gian cập nhật giao dịch tự ghép; mục tiêu 95% trong 30 giây; đo riêng độ trễ ngân hàng/SePay.
NFR-05 — Sẵn sàng
Mục tiêu 99,5% mỗi tháng cho luồng đặt hàng và xem đơn; ghi cả thời gian gián đoạn do phụ thuộc ngoài, có phân loại nguyên nhân.
Gợi ý kiểm thử
- Theo dõi sẵn sàng theo tháng cho luồng đặt hàng và xem đơn; ghi nhận cả gián đoạn do phụ thuộc ngoài kèm phân loại nguyên nhân.
NFR-06 — Chính xác
Tính tiền theo VND và quy tắc làm tròn đã chốt; kiểm thử biên số lượng, giảm giá, thuế, tiền thiếu/thừa và hoàn một phần; không cộng tiền/hoa hồng trùng.
Gợi ý kiểm thử
- Chạy bộ kiểm thử biên: số lượng, giảm giá, thuế, tiền thiếu/thừa, hoàn một phần.
- Kiểm tra không cộng trùng tiền và hoa hồng trong mọi trường hợp.
NFR-07 — Bảo mật
Xác thực và phân quyền theo vai trò, theo tài nguyên; mã hóa đường truyền; xác thực mạnh cho vai trò quản trị/tài chính; thử truy cập chéo đơn phải bị từ chối.
Gợi ý kiểm thử
- Thử truy cập chéo đơn giữa hai tài khoản khách: bị từ chối.
- Kiểm tra mã hóa đường truyền và xác thực mạnh cho vai trò quản trị/tài chính.
NFR-08 — Riêng tư
Giới hạn dữ liệu Hotprint/affiliate được thấy; không đưa nội dung file, thông tin cá nhân đầy đủ hoặc bí mật xác thực vào nhật ký thông thường.
Gợi ý kiểm thử
- Rà soát dữ liệu trả về cho vai trò Hotprint và affiliate theo giới hạn D-13.
- Rà soát nhật ký thông thường: không chứa nội dung file, PII đầy đủ hoặc bí mật xác thực.
NFR-09 — Link và file ngoài
Không tự động truy cập địa chỉ nội bộ từ link khách gửi; không thực thi nội dung file; quyền truy cập và phiên bản sản xuất được kiểm soát.
Gợi ý kiểm thử
- Gắn link trỏ tới địa chỉ nội bộ: hệ thống không tự truy cập (chống SSRF).
- Kiểm tra nội dung file không được thực thi; quyền truy cập và phiên bản sản xuất được kiểm soát.
NFR-10 — Phục hồi
Mục tiêu RPO 1 giờ, RTO 4 giờ; diễn tập khôi phục dữ liệu và phiên bản file đã chốt trước mở pilot; giao dịch trong khoảng có nguy cơ mất phải đối soát lại từ nguồn thanh toán.
Gợi ý kiểm thử
- Diễn tập khôi phục dữ liệu và phiên bản file đã chốt trước pilot: đạt RPO 1 giờ, RTO 4 giờ.
- Sau khôi phục: đối soát lại giao dịch trong khoảng có nguy cơ mất từ nguồn thanh toán.
NFR-11 — Theo dõi sự cố
Phát hiện lỗi nhận tiền/bàn giao đơn trong 5 phút qua cảnh báo hoặc kiểm tra tổng hợp; có người nhận và quy trình xử lý.
Gợi ý kiểm thử
- Mô phỏng lỗi nhận tiền và lỗi bàn giao đơn: cảnh báo/kiểm tra tổng hợp phát hiện trong 5 phút.
- Xác định được người nhận cảnh báo và quy trình xử lý.
NFR-12 — Truy vết
Thao tác tiền, file duyệt, sản xuất, hóa đơn và hoa hồng có lịch sử không thể sửa âm thầm; quy định thời hạn giữ tại D-13.
Gợi ý kiểm thử
- Thử sửa/xóa lịch sử của thao tác tiền, file duyệt, sản xuất, hóa đơn, hoa hồng: không thể sửa âm thầm.
NFR-13 — Mất kết nối
Gửi lại sau lỗi mạng không tạo giao dịch trùng; khách mở lại ứng dụng thấy trạng thái đã được xác nhận; không báo thành công khi chưa xác nhận.
Gợi ý kiểm thử
- Ngắt mạng giữa chừng rồi gửi lại yêu cầu: không tạo giao dịch trùng.
- Mở lại ứng dụng: thấy trạng thái đã được xác nhận; chưa xác nhận thì không hiển thị thành công.
NFR-14 — Dễ vận hành
Nhân sự được phân quyền có thể đổi danh mục, bảng giá và chính sách có phiên bản; đơn cũ vẫn truy xuất được điều kiện lúc đặt.
Gợi ý kiểm thử
- Nhân sự được phân quyền đổi danh mục, bảng giá, chính sách: tạo được phiên bản mới.
- Mở lại đơn cũ: vẫn truy xuất được điều kiện (giá, quy tắc) lúc đặt.
NFR-15 — Tương thích
Luồng chính được nghiệm thu trên danh sách thiết bị, hệ điều hành và kích thước màn hình đã chọn tại D-02.
Gợi ý kiểm thử
- Nghiệm thu luồng chính trên từng mục của danh sách thiết bị/OS/kích thước màn hình đã chọn tại D-02.
NFR-16 — Lưu trữ
Có lịch lưu/xóa riêng cho file thiết kế, thông tin khách và chứng từ; yêu cầu xóa được xử lý cùng các nghĩa vụ lưu giữ đã xác nhận tại D-13.
Gợi ý kiểm thử
- Rà soát lịch lưu/xóa riêng cho file thiết kế, thông tin khách, chứng từ.
- Chạy quy trình xử lý một yêu cầu xóa cùng nghĩa vụ lưu giữ đã xác nhận (D-13).
Lưu ý: các con số (3 giây, 30 giây, 99,5%, RPO 1 giờ, RTO 4 giờ…) là mục tiêu khởi điểm đề xuất, chưa phải SLA với khách; điều chỉnh tại D-14 trước khi dùng làm cam kết.